خداى جهان، خداى پیراسته از زمان و مکان، منزّه از مادّه و ویژگى هاى آن،
والاتر از آن است که بر تختى بنشیند و به تدبیر جهان بپردازد.با توجه به
این اصل مسلّم، مقصود از این فراز از آیه ( ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ
) چیست؟
از زمان هاى دیرینه، این فراز از آیه که در موارد متعدّدى از سوره هاى قرآن وارد شده است، مورد بحث و بررسى قرار گرفته است. ( ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ ) ( [1]) .
«مجسمه» که بیشترین آنها را حنابله تشکیل مى دهند، آن را به نشستن خدا بر
تخت تفسیر کرده اند، (بدون آنکه آن را کنایه از تدبیر امور آفرینش بدانند)
حتى به این مطلب نیز اکتفا نکرده، بلکه «مقام محمود» ( [2]) را نیز به
نشاندن پیامبر در کنار خدا بر تخت خویش تفسیر مى کنند( [3])، ولى «اهل
تنزیه» که بیشتر مسلمانان را تشکیل مى دهند، این تفسیر را باطل و بى اساس
دانسته اند، و آن را به کمک آیات دیگر تفسیر مى کنند و مى گویند جمله یاد
شده کنایه از پرداختن به تدبیر امور آفرینش است. آگاهى علمى(نه تقلیدى) از
مفاد آن بستگى دارد که در چهار مورد سخن گفته شود:
