روایتی زیبا از امام علی(ع) درباره چرایی ومفهوم نماز

جابر بن عبداللّه انصارى گوید:
روزى
به همراه مولاى متّقیان ، امام علىّ علیه السلام بودم ، شخصى را دیدیم که
مشغول نماز است ، حضرت به او خطاب کرد و فرمود: آیا معنا و مفهوم نماز را
مى دانى که چگونه و براى چه مى باشد؟
اظهار داشت : آیا براى نماز مفهومى غیر از عبادت هم هست ؟
حضرت
فرمود: آرى ، به حقّ آن کسى که محمّد صلّى اللّه علیه و آله را به نبوّت
مبعوث گردانید، نماز داراى تاءویل و مفهومى است که تمام معناى عبودیّت در
آن خواهد بود.
آن شخص عرض کرد: پس مرا تعلیم فرما.
امام علیه السلام فرمود: معنا و مفهوم اوّلین تکبیر آن است که خداوند، سبحان و منزّه است از این که داراى قیام و قعود باشد.
دوّمین تکبیر یعنى ؛ خداى موصوف به حرکت و سکون نمى باشد.
سوّمین تکبیر یعنى ؛ این که نمى توان او را به جسمى تشبیه کرد.
چهارمین تکبیر یعنى ؛ چیزى بر خداوند عارض نمى شود.
پنجمین تکبیر مفهومش آن است که خداوند، نه محلّ خاصّى دارد و نه چیزى در او حلول مى کند
ششمین تکبیر معنایش این است که زوال و انتقال و نیز تغییر و تحوّل براى خداوند مفهومى ندارد.
و هفتمین تکبیر یعنى ؛ بدان که خداوند سبحان همچون دیگر اجسام ، داراى اءبعاد و جوارح نیست .
سپس
در ادامه فرمایش خود فرمود: معناى رکوع آن است که مى گوئى : خداوندا! من
به تو ایمان آورده ام و از آن دست بر نمى دارم ، گرچه گردنم زده شود.
و
چون سر از رکوع بر مى دارى و مى گوئى : ((سَمِعَ اللّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ
الحَمْد للّه ربّ العالمى ن )) یعنى ؛ خداوندا! تو مرا از عدم به وجود
آورده اى و من چیزى نبوده و نیستم ، پس هستى مطلق توئى .
و
هنگامى که سر بر سجده فرود آورى ، گوئى : خداوندا! مرا از خاک آفریده اى ؛
و سر بلند کردن از سجده یعنى ؛ مرا از خاک خارج گردانده اى .
و
همین که دوّمین بار سر بر سجده گذارى یعنى ؛ خداوندا! تو مرا در درون خاک
بر مى گردانى ؛ و چون سر بلند کنى گوئى : و مرا از درون همین خاک در روز
قیامت براى بررسى اعمال خارج مى گردانى .
و مفهوم
تشهّد، تجدید عهد و میثاق و اعتقاد به وحدانیّت خداوند؛ و نیز شهادت بر
نبوّت حضرت رسول و ولایت اهل بیت او علیهم صلوات اللّه مى باشد.
و معناى سلام ، ترحّم و سلامتى از طرف خداوند بر بنده نماز گذار است ، که در واقع ایمنى از عذاب قیامت باشد